ChuyenBiet.comChuyên Biệt
Tăng động giảm chú ý và khó khăn học tập

Góc học tập cho trẻ giảm chú ý: sắp bàn, nếp giờ giấc và màn hình

Danh sách kiểm để sắp góc học cho trẻ giảm chú ý, so sánh học ở phòng riêng hay bàn ăn, nếp sáng tối, giấc ngủ, thoả thuận màn hình và lúc nên đi khám.

A Vietnamese mother in a slate grey blouse arranges pencils on a plain wooden desk facing a pale green wall in a bedroom corner, side angle, soft daylight

Góc học tập của trẻ giảm chú ý nên quay vào một bức tường trống, xa ti vi và lối đi lại, chỉ có trên bàn những thứ của bài đang làm, có đồng hồ hẹn giờ trong tầm mắt, và gắn với một nếp giờ giấc cố định mỗi ngày. Đây không phải chuyện bàn đẹp hay phòng riêng; nhiều trẻ học tốt ở một góc bàn ăn được sắp đúng cách.

Trẻ giảm chú ý không chọn được việc bỏ qua những thứ xung quanh: tiếng ti vi, cái ô tô đồ chơi trên kệ, em bé bò qua. Mỗi thứ là một lời mời rời khỏi bài. Bớt lời mời đi là cách giúp con rẻ nhất và chắc nhất. Bài này có danh sách kiểm cho góc học, so sánh các chỗ học thường gặp trong nhà, nếp buổi sáng và buổi tối, chuyện giấc ngủ, thoả thuận màn hình, và lúc nên đưa con đi khám.

Ngồi xuống đúng chỗ con ngồi rồi nhìn quanh

Trước khi mua sắm gì, bạn thử ngồi xuống ghế của con, hạ tầm mắt bằng con, và nhìn quanh trong một phút. Bạn sẽ thấy những thứ người lớn đứng không thấy: cái kệ đồ chơi ngay trước mặt, khe cửa nhìn ra phòng khách nơi ti vi đang sáng, chồng truyện tranh cạnh khuỷu tay, chiếc quạt quay qua quay lại kéo mắt theo.

Bé Tôm chín tuổi học ở bàn kê sát cửa sổ nhìn ra sân chung cư. Mẹ nghĩ có ánh sáng tự nhiên là tốt. Nhưng cứ có bạn nào chạy ngoài sân là Tôm nhổm lên. Mẹ xoay bàn quay vào tường, đèn bàn đặt bên tay trái, cửa sổ ở sau lưng. Không ai giảng thêm câu nào, nhưng số lần Tôm đứng dậy trong một chặng học giảm rõ.

Ghi lại những gì bạn nhìn thấy trong một phút đó. Mỗi thứ trong danh sách là một việc có thể dọn, xoay hoặc che. Làm xong, mời con ngồi thử và hỏi: "Ngồi đây con còn thấy gì làm con muốn nhìn không?" Trẻ thường chỉ ra thêm vài thứ người lớn không ngờ tới.

Danh sách kiểm cho góc học tập

Dùng danh sách này một lần khi sắp góc học, rồi xem lại mỗi đầu học kỳ, vì đồ đạc trong nhà cứ dần dần lấn lại:

  • Bàn quay vào tường trống hoặc tường màu nhạt, không quay ra cửa sổ, cửa ra vào hay ti vi.
  • Ánh sáng đủ, đèn bàn đặt ở phía đối diện tay cầm bút để bóng tay không che vở.
  • Ghế vừa tầm: chân con đặt phẳng trên sàn hoặc trên một bục kê, lưng tựa được.
  • Trên bàn chỉ có đồ của bài đang làm; sách vở các môn khác nằm trong cặp hoặc trong một hộp đậy nắp.
  • Một hộp nhỏ cố định cho bút, thước, tẩy, gọt sẵn từ trước, để con không có lý do đứng dậy đi tìm.
  • Một đồng hồ hẹn giờ con nhìn thấy, loại kim chạy hoặc vạch màu giảm dần, không dùng điện thoại.
  • Một chỗ cố định cho cặp sách, ngay cạnh bàn hoặc cạnh cửa nhà.
  • Đồ chơi, truyện tranh, thiết bị điện tử cất khỏi tầm mắt trong giờ học.
  • Một chỗ nhỏ để vận động trong giờ nghỉ: khoảng sàn trống, sợi dây nhảy, quả bóng mềm.

Không cần đủ cả chín điều ngay. Ba điều đầu và điều thứ tư thường tạo ra khác biệt lớn nhất; những điều khác thêm dần.

Học ở phòng riêng, góc phòng khách hay bàn ăn

Nhiều nhà không có phòng riêng cho con, và cũng không cần. Mỗi chỗ có cái lợi và cái khó riêng:

Chỗ họcLợiKhóHợp với
Phòng riêng của conYên tĩnh, đồ đạc của con ở một chỗNgười lớn khó để ý, con dễ trôi sang việc khác; đồ chơi ở ngay đóTrẻ lớn hơn, đã quen tự làm theo chặng
Góc phòng khách quay vào tườngNgười lớn ở gần, nhắc nhẹ đượcPhải tắt ti vi và giữ cả nhà nói nhỏ trong giờ họcTrẻ tiểu học cần có người ở cạnh
Bàn ăn sau bữa tốiRộng, sáng, bố mẹ ngồi cạnh đượcPhải dọn sạch hết, dễ dính chuyện bếp núc, tiếng nước rửa bátTrẻ nhỏ, nhà chật, giờ học ngắn
Ở nhà ông bà sau giờ họcCó người trông, không khí thoải máiÔng bà dễ cho xem ti vi, nếp học khác ở nhàKhi ông bà chịu làm theo cùng một nếp

Điều quan trọng hơn chỗ ngồi là sự đều đặn: học cùng một chỗ, cùng một giờ, để cơ thể con tự hiểu ngồi ở đây là để học. Đổi chỗ liên tục, hôm bàn ăn hôm giường ngủ, làm con mất đi tín hiệu đó.

Nếp một ngày đi học: sáng và tối

Trẻ giảm chú ý thường khó nhất ở những lúc chuyển việc: dậy, ra khỏi nhà, bắt đầu học, đi ngủ. Một nếp cố định giảm số lần cha mẹ phải nhắc. Gợi ý trình tự:

  1. Tối hôm trước: soạn cặp theo danh sách dán ở bàn, để quần áo ngày mai trên ghế, đặt cặp ở cửa.
  2. Sáng, dậy cùng một giờ mỗi ngày đi học, kể cả khi tối qua ngủ muộn hơn một chút.
  3. Danh sách việc buổi sáng bằng hình vẽ dán ở chỗ con thấy: đánh răng, rửa mặt, thay đồ, ăn sáng, đeo cặp. Con tự đánh dấu từng việc.
  4. Ăn sáng ngồi một chỗ, không xem màn hình, để con không kéo dài và không vội ở phút cuối.
  5. Chiều về, ăn nhẹ và vận động trước, học sau, theo chặng ngắn.
  6. Tối, một chuỗi việc giống nhau trước giờ ngủ: tắm rửa, đánh răng, đọc truyện, tắt đèn.

Tuần đầu sẽ phải nhắc nhiều. Thay vì nhắc từng việc, chỉ hỏi một câu: "Con xem danh sách, việc tiếp theo là gì?" Con dần tự nhìn vào danh sách thay vì chờ người lớn bảo.

Cuối tuần không cần giữ nếp cứng như ngày đi học, nhưng giờ dậy và giờ ngủ chỉ nên lệch một chút. Trẻ giảm chú ý thường mất cả buổi sáng thứ hai để quay lại guồng nếu cuối tuần thức khuya, dậy trưa. Khi nhà có việc đột xuất như về quê, có khách, hãy báo trước cho con điều gì sẽ thay đổi và điều gì vẫn giữ nguyên, ví dụ vẫn đọc truyện trước khi ngủ dù ngủ ở nhà bà.

Giấc ngủ: phần hay bị quên của chuyện chú ý

Một đứa trẻ ngủ không đủ sẽ bồn chồn, khó tập trung, dễ cáu, nhiều khi trông rất giống trẻ tăng động. Với trẻ đã có khó khăn về chú ý, thiếu ngủ làm mọi thứ khó thêm một bậc. Vì vậy trước khi thêm giờ học, hãy xem lại giờ ngủ.

Giờ đi ngủ nên cố định, chênh lệch giữa ngày đi học và cuối tuần không quá nhiều. Màn hình tắt ít nhất một tiếng trước giờ ngủ, vì ánh sáng và nội dung trên màn hình làm con khó dỗ giấc. Phòng ngủ tối, mát, không có ti vi. Nhiều trẻ giảm chú ý cần nhiều thời gian hơn để chuyển từ trạng thái hoạt động sang nghỉ, nên chuỗi việc êm trước giờ ngủ, như đọc truyện, nghe nhạc nhẹ, trò chuyện nhỏ, cần bắt đầu sớm.

Bạn cũng nên để ý cách con ngủ chứ không chỉ giờ ngủ. Con ngáy to hằng đêm, thở bằng miệng, có lúc như ngừng thở rồi thở hắt ra, trằn trọc cả đêm, đổ mồ hôi nhiều, sáng dậy vẫn mệt: những điều này nên kể ngay với bác sĩ, vì giấc ngủ kém có thể làm việc chú ý khó thêm rất nhiều.

Thoả thuận màn hình với con, thay vì cấm rồi lại cho

Đặt giờ trước, không đặt theo tâm trạng. Thời gian màn hình được ghi rõ: sau khi học xong, bao nhiêu phút, những ngày nào. Con biết trước nên bớt mặc cả. Khi luật thay đổi theo lúc bố mẹ vui hay bực, con sẽ thử mọi cách để giành thêm.

Báo trước khi hết giờ. Trẻ giảm chú ý rất khó dừng một việc đang cuốn hút. Báo trước năm phút và hai phút: "Còn năm phút nữa là tắt nhé, con chọn xem nốt đoạn nào." Dừng sẽ êm hơn nhiều so với tắt đột ngột.

Không dùng màn hình để dỗ. Đưa điện thoại khi con khóc, khi con chờ, khi bố mẹ cần yên tĩnh dễ thành thói quen, và con học được rằng cứ khó chịu là có màn hình. Có những lúc cần dùng, nhưng đừng để nó thành cách duy nhất.

Màn hình ở chỗ chung. Máy tính bảng, điện thoại dùng ở phòng khách, không mang vào phòng ngủ, không ở bàn học. Người lớn cũng làm như vậy thì con dễ chấp nhận hơn.

Đổi màn hình lấy một việc con thích khác. Bớt màn hình mà không có gì thay vào thì con sẽ chán và quấy. Chuẩn bị sẵn những việc thay thế: ra công viên, đạp xe, chơi đất nặn, giúp bố sửa đồ.

Khi nào nên đưa con đi khám

Sắp lại góc học và nếp giờ giấc giúp được nhiều trẻ, nhưng không thay được việc khám khi cần. Bạn nên đưa con đi khám chuyên khoa nhi phát triển hoặc tâm bệnh nhi khi:

  • Đã giữ nếp đều đặn vài tháng mà con vẫn rất khó tập trung ở cả nhà lẫn lớp.
  • Con ngủ ngáy to, thở miệng, ngừng thở khi ngủ, hoặc mất ngủ kéo dài.
  • Con có vẻ lo lắng, sợ hãi, buồn bã nhiều, hay đau bụng đau đầu không rõ lý do vào ngày đi học.
  • Con rất khó dứt khỏi màn hình đến mức nổi cơn giận dữ dội mỗi lần tắt máy, kéo dài nhiều tuần.
  • Kèm theo khó khăn rõ ở đọc, viết hoặc tính toán.

Hãy mang theo ghi chép về giờ ngủ, nếp sinh hoạt và những thay đổi bạn đã thử. Bác sĩ cần biết cả những gì đã có tác dụng lẫn những gì chưa.

Với chuyện ngủ ngáy và thở miệng, bác sĩ có thể giới thiệu con khám thêm chuyên khoa tai mũi họng. Với nỗi lo âu, buồn bã kéo dài, con có thể cần gặp chuyên viên tâm lý nhi. Những lần khám này không mâu thuẫn với việc sắp lại góc học; chúng giúp bạn biết phần nào trong khó khăn của con đến từ đâu, để sức của cả nhà dồn đúng chỗ.

Câu hỏi thường gặp

Bàn học của trẻ tăng động nên đặt hướng nào?

Nên quay vào một bức tường trống, lưng hoặc bên hông về phía cửa sổ, tránh nhìn thẳng ra cửa ra vào hay ti vi. Mục tiêu là trước mắt con có ít thứ chuyển động nhất.

Có nên trang trí góc học tập nhiều màu sắc cho con thích không?

Với trẻ giảm chú ý, góc học càng đơn giản càng tốt. Màu nhạt, ít đồ trên tường và trên bàn giúp con dễ giữ chú ý. Đồ trang trí con thích có thể để ở góc chơi, không ở ngay trước mặt khi học.

Trẻ tiểu học nên đi ngủ lúc mấy giờ?

Không có một giờ chung cho mọi nhà, vì còn tùy giờ dậy và nếp gia đình. Điều quan trọng là con ngủ đủ để sáng dậy tỉnh táo, giờ ngủ đều mỗi ngày và màn hình tắt sớm trước giờ ngủ.

Có nên cho con học trong phòng riêng một mình không?

Trẻ tiểu học giảm chú ý thường làm bài tốt hơn khi có người lớn ở gần để nhắc nhẹ và giúp bắt đầu. Khi con lớn hơn và quen học theo chặng, bạn có thể dần cho con tự học ở phòng riêng.

Con khóc lóc mỗi lần tắt điện thoại thì nên làm gì?

Báo trước khi hết giờ, giữ đúng luật đã thoả thuận và chuẩn bị sẵn một việc thay thế con thích. Nếu cơn giận rất dữ dội và kéo dài nhiều tuần, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên viên tâm lý.

Danh sách việc buổi sáng nên dùng hình hay chữ?

Với trẻ nhỏ hoặc trẻ chưa đọc trôi, hình vẽ đơn giản dễ dùng hơn. Trẻ lớn có thể dùng chữ ngắn. Cùng con vẽ hoặc chọn hình giúp con nhớ và tự hào về danh sách của mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138