Thẻ bảo hiểm y tế của con dùng được khi khám ở các chuyên khoa nhi phát triển, tâm bệnh nhi, phục hồi chức năng, tai mũi họng; phần chi trả phụ thuộc dịch vụ có trong danh mục được bảo hiểm thanh toán, nơi con đăng ký khám ban đầu và giấy chuyển khi lên cơ sở chuyên sâu hơn. Nhiều buổi can thiệp ở trung tâm ngoài hệ thống y tế thì thường không được bảo hiểm y tế chi trả.
Cha mẹ có con cần giáo dục chuyên biệt đi khám nhiều lần mỗi năm, nên dùng đúng thẻ bảo hiểm tiết kiệm được một khoản đáng kể. Bài này giải thích cách dùng thẻ theo nguyên lý chung, những dịch vụ thường được và thường không được chi trả, giấy tờ cần mang, và câu hỏi nên đặt ở quầy bảo hiểm của bệnh viện. Quy định về bảo hiểm y tế đã có nhiều thay đổi gần đây và có thể tiếp tục thay đổi, nên trước mỗi đợt điều trị dài, bạn hỏi lại bộ phận bảo hiểm y tế của cơ sở khám.
Con có thẻ bảo hiểm y tế theo diện nào
Trước hết cần biết thẻ của con thuộc diện gì, vì diện thẻ quyết định mức hưởng. Trẻ dưới sáu tuổi thường được Nhà nước cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí. Trẻ có giấy xác nhận khuyết tật ở mức nặng, đặc biệt nặng và đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng thường thuộc diện được Nhà nước cấp thẻ. Trẻ đi học có thể tham gia bảo hiểm y tế học sinh qua nhà trường. Ngoài ra trẻ có thể tham gia theo hộ gia đình.
Điều cha mẹ hay lỡ là giai đoạn chuyển tiếp lúc con tròn sáu tuổi. Thẻ theo diện trẻ em hết hạn, trong khi thẻ theo diện khác chưa được cấp, con có thể có một khoảng thời gian không có thẻ đúng lúc đang khám định kỳ. Khoảng ba tháng trước sinh nhật sáu tuổi của con, bạn hỏi UBND xã/phường hoặc nhà trường về việc cấp thẻ tiếp theo.
Hãy nhìn trên thẻ hoặc trên ứng dụng tra cứu: thời hạn sử dụng, nơi đăng ký khám ban đầu, mã đối tượng. Nếu không hiểu mã đối tượng, bạn hỏi quầy bảo hiểm của cơ sở khám gần nhà: "Chị xem giúp em thẻ của cháu thuộc diện nào, khi khám chuyên khoa thì được hưởng mức nào ạ?"
Dùng thẻ cho một đợt khám chuyên khoa
Một lần khám ở chuyên khoa nhi phát triển hoặc phục hồi chức năng thường đi qua các bước sau. Cách gọi tên và thủ tục cụ thể có thể khác ở từng nơi.
- Khám ở nơi đăng ký ban đầu. Kể với bác sĩ những gì bạn lo về con, xin ý kiến có cần khám chuyên khoa không.
- Xin giấy chuyển nếu cần lên cơ sở chuyên sâu. Nhiều người vẫn quen gọi là giấy chuyển tuyến. Hỏi rõ giấy có giá trị trong bao lâu, dùng cho bao nhiêu lần khám.
- Mang đủ giấy khi đến cơ sở chuyên sâu. Thẻ hoặc ứng dụng có thẻ, giấy tờ tuỳ thân của con hoặc giấy khai sinh, giấy chuyển, kết quả khám cũ.
- Đăng ký khám bảo hiểm ở quầy tiếp đón. Nói rõ con khám theo bảo hiểm y tế, đưa giấy chuyển.
- Hỏi trước khi làm dịch vụ. Khi bác sĩ chỉ định đánh giá, trắc nghiệm, đo thính lực, hỏi dịch vụ nào bảo hiểm chi trả, dịch vụ nào tự túc.
- Giữ hoá đơn, bảng kê. Cất cùng kết luận khám để theo dõi chi phí và đối chiếu khi cần.
Trường hợp cấp cứu, hoặc khi con có những tình trạng được quy định đi thẳng đến cơ sở chuyên sâu, thủ tục giấy chuyển có thể khác. Bạn hỏi bộ phận bảo hiểm y tế của cơ sở khám để biết con có thuộc trường hợp nào không.
Thường được chi trả và thường tự túc
Bảng dưới là nguyên lý chung để cha mẹ biết mà hỏi trước. Danh mục cụ thể do văn bản hiện hành quy định và mỗi cơ sở có thể khác, nên luôn hỏi lại tại chỗ.
| Dịch vụ | Xu hướng chung | Câu nên hỏi |
|---|---|---|
| Khám chuyên khoa nhi, tâm bệnh nhi, phục hồi chức năng | Thường được chi trả theo mức hưởng của thẻ, khi đúng thủ tục | Lần khám này có cần giấy chuyển không? |
| Đo thính lực, khám tai mũi họng | Thường được chi trả với các kỹ thuật trong danh mục | Kỹ thuật đo này có trong danh mục bảo hiểm không? |
| Đánh giá phát triển, trắc nghiệm tâm lý | Tuỳ kỹ thuật, có loại được chi trả, có loại tự túc | Bài đánh giá bác sĩ chỉ định thanh toán bằng bảo hiểm được không? |
| Phục hồi chức năng ở bệnh viện (vận động, ngôn ngữ) | Một số kỹ thuật trong danh mục được chi trả, có giới hạn số buổi hoặc thời gian theo chỉ định | Một đợt được bao nhiêu buổi, hết đợt thì làm sao? |
| Can thiệp ở trung tâm ngoài hệ thống y tế | Thường không được bảo hiểm y tế chi trả | Không áp dụng; hỏi trung tâm về hình thức thu và hoá đơn |
| Khám theo yêu cầu, chọn bác sĩ | Phần chênh lệch thường do gia đình tự trả | Nếu khám thường thì chờ bao lâu, khám yêu cầu chênh bao nhiêu? |
Thấy chi phí lớn bất ngờ, bạn hỏi xin bảng kê chi tiết và nhờ nhân viên giải thích từng dòng. Đây là quyền của người bệnh, hỏi lịch sự là được trả lời.
Lỗi hay gặp khiến cha mẹ mất quyền lợi bảo hiểm
Đi thẳng đến cơ sở chuyên sâu không có giấy chuyển. Khi không thuộc trường hợp được đi thẳng, phần chi trả có thể thấp hơn nhiều. Một buổi khám ở nơi đăng ký ban đầu để xin giấy chuyển thường đáng công.
Để thẻ hết hạn mà không biết. Đặc biệt lúc con tròn sáu tuổi hoặc khi chuyển trường. Lưu ngày hết hạn vào điện thoại.
Không nói rõ khám bảo hiểm khi đăng ký. Có nơi mặc định khám dịch vụ nếu người nhà không nói. Đến quầy, câu đầu tiên là "Dạ cháu khám bảo hiểm ạ."
Làm dịch vụ rồi mới hỏi giá. Hỏi trước giúp bạn chọn, ví dụ chờ thêm để làm theo bảo hiểm, hoặc làm ngay theo yêu cầu.
Mất giấy chuyển, mất bảng kê. Chụp ảnh mọi giấy tờ ngay khi nhận. Đợt sau cần đối chiếu, bạn có ngay bản chụp.
Một tình huống: đợt tập ngôn ngữ ở bệnh viện và chuyện hết số buổi
Bé Mít bốn tuổi, trẻ có khó khăn về ngôn ngữ, được bác sĩ phục hồi chức năng chỉ định một đợt tập ở bệnh viện. Mẹ Lan đưa con đi đều, thẻ bảo hiểm chi trả phần lớn. Đến cuối đợt, quầy thu ngân báo những buổi tiếp theo phải tự trả vì đã hết số buổi trong chỉ định. Mẹ Lan bất ngờ, vì nghĩ con có thẻ thì cứ tập là được.
Thật ra đây là cách vận hành thường gặp: mỗi đợt điều trị phục hồi chức năng có chỉ định về số buổi hoặc thời gian, hết đợt thì bác sĩ khám lại để quyết định có tiếp tục hay không. Nếu tiếp tục, có thể cần chỉ định mới, có khi cần giấy chuyển còn hạn. Không ai cố ý giấu, chỉ là không ai giải thích từ đầu.
Mẹ Lan làm lại cho đúng: xin bác sĩ khám đánh giá cuối đợt, hỏi bác sĩ con có cần đợt tiếp không, rồi hỏi quầy bảo hiểm: "Dạ nếu bác sĩ chỉ định đợt mới thì cháu có được tiếp tục hưởng bảo hiểm không, em cần thêm giấy gì ạ?" Đợt sau, ngay buổi đầu chị đã hỏi rõ số buổi, lịch khám lại, và đánh dấu trong điện thoại.
Từ tình huống này, cha mẹ nên nhớ ba câu hỏi cho mọi đợt điều trị dài: đợt này bao nhiêu buổi; hết đợt thì ai đánh giá lại; muốn tiếp tục cần giấy gì. Hỏi ba câu ấy ở buổi đầu, bạn tránh được bất ngờ ở buổi cuối, và con không bị ngắt quãng việc tập đúng lúc đang tiến bộ.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa
Bảo hiểm y tế có ích nhất khi cha mẹ không chần chừ vì lo tiền. Những dấu hiệu sau là lý do nên đưa con đi khám chuyên khoa sớm, dùng thẻ bảo hiểm qua nơi đăng ký ban đầu: con không đáp khi gọi tên, ít nhìn mắt, chưa chỉ tay khi đã qua một tuổi rưỡi; con chưa nói từ đơn nào khi đã gần hai tuổi; con mất những từ hoặc kỹ năng đã có ở bất kỳ tuổi nào; con có cơn co giật hoặc lúc ngây người không đáp lại; con nghe kém, gọi to mới quay.
Ở trẻ lớn hơn, nên đi khám khi: con rất khó tập trung, chạy nhảy liên tục đến mức không theo được hoạt động ở lớp dù đã được hỗ trợ; con khó học đọc, viết, tính rõ rệt so với chính khả năng của con ở các mặt khác; con thu mình, buồn bã kéo dài, ngủ kém, ăn kém. Một dấu hiệu đơn lẻ chưa nói lên điều gì, nhưng là lý do đủ để hỏi bác sĩ.
Khi bác sĩ đề nghị dùng thuốc cho bất kỳ vấn đề nào, việc dùng hay không, liều thế nào, là việc bác sĩ chuyên khoa quyết định và theo dõi. Bạn hỏi bác sĩ về khả năng bảo hiểm chi trả, đừng tự mua thêm hay tự dừng.
Chuẩn bị một túi khám để mỗi lần đi đỡ vất vả
Trẻ có nhu cầu đặc biệt thường khó chờ lâu ở nơi đông người. Chuẩn bị kỹ giúp buổi khám ngắn hơn và đỡ căng thẳng cho cả con lẫn cha mẹ:
- Thẻ bảo hiểm y tế hoặc ứng dụng đã đăng nhập sẵn, giấy tờ tuỳ thân hoặc giấy khai sinh của con.
- Giấy chuyển còn hạn, kết luận khám lần trước, phiếu đánh giá gần nhất.
- Một trang ghi chú: điều bạn muốn hỏi bác sĩ, những thay đổi của con từ lần khám trước.
- Vài video ngắn quay ở nhà cảnh con gặp khó, để bác sĩ xem nếu cần.
- Đồ chơi quen thuộc, nước, đồ ăn nhẹ con thích, tai nghe giảm ồn nếu con nhạy tiếng.
- Một bìa đựng hoá đơn, bảng kê, để cất ngay khi nhận.
Nếu con khó chờ lâu, bạn hỏi cơ sở khám có thể đặt lịch hẹn giờ cụ thể không, hoặc giờ nào thường vắng. Nhiều nơi có cách hỗ trợ trẻ có nhu cầu đặc biệt nếu người nhà nói trước.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ dưới sáu tuổi khám chuyên khoa có phải trả tiền không?
Trẻ dưới sáu tuổi thường có thẻ bảo hiểm y tế do Nhà nước cấp, được chi trả theo mức hưởng của thẻ khi khám đúng thủ tục. Những dịch vụ ngoài danh mục hoặc khám theo yêu cầu thì gia đình tự trả phần đó.
Bảo hiểm y tế có chi trả cho can thiệp sớm ở trung tâm không?
Can thiệp ở trung tâm ngoài hệ thống khám chữa bệnh thường không được bảo hiểm y tế chi trả. Một số kỹ thuật phục hồi chức năng ở bệnh viện có trong danh mục; bạn hỏi bộ phận bảo hiểm của bệnh viện về số buổi và điều kiện.
Giấy chuyển dùng được bao lâu?
Thời hạn của giấy chuyển do quy định hiện hành và tình trạng bệnh quyết định; có trường hợp dùng cho cả năm với bệnh cần điều trị dài. Khi nhận giấy, hỏi ngay người cấp về thời hạn và số lần dùng.
Con tròn sáu tuổi thì thẻ bảo hiểm cũ còn dùng được không?
Thẻ theo diện trẻ dưới sáu tuổi thường có hạn đến khi con tròn tuổi theo quy định. Bạn hỏi trước UBND xã/phường hoặc nhà trường về cấp thẻ tiếp theo, theo diện người khuyết tật hoặc học sinh, để con không bị gián đoạn.
Trẻ có giấy xác nhận khuyết tật thì mức hưởng bảo hiểm có cao hơn không?
Trẻ khuyết tật nặng, đặc biệt nặng đang hưởng trợ cấp xã hội thường được cấp thẻ theo diện chính sách với mức hưởng theo quy định. Mức cụ thể của từng diện, bạn hỏi bộ phận bảo hiểm y tế của cơ sở khám.
Bị từ chối thanh toán bảo hiểm thì làm gì?
Hỏi lý do cụ thể, xin bảng kê và giấy tờ liên quan. Nếu thấy chưa đúng, hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cấp thẻ. Khi tình huống phức tạp, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để biết quyền và cách khiếu nại.